Noten leren lezen? Ontdek hoe je noten kunt herkennen en tellen.
Noten leren lezen: de basis

Veel mensen denken dat noten leren lezen moeilijk is. Het ziet er inderdaad wat vreemd uit: al die bolletjes en lijnen. Hoe kun je daar ooit wijs uit worden? Maar eigenlijk is het net als met leren lezen.    Vind je dat ook, en heb je de hoop al opgegeven om het notenlezen ooit nog meester te maken?   Lees dan verder.

Als je leert lezen kun je ook nog geen wijs uit al die tekens die letters blijken te zijn. En als je het eenmaal kunt, begrijp je niet meer dat je het eerst nog lastig vond.

Een groot voordeel bij muzieknoten leren lezen, is dat er veel minder notennamen bestaan dan woorden. Noten leren lezen gaat dus veel sneller. Om je op weg te helpen leg ik je alvast wat uit over ons notensysteem.  Aan de hand van  handige video’s en tips ontdek je en leer je hoe je noten kunt herkennen, lezen, spelen, en tellen.

Gaat je voorkeur uit naar instructievideo’s? Scrol dan door naar beneden voor mijn 2-delige mini-cursus ‘noten leren lezen 101

Overeenkomst tussen letters en noten

Noten lezen en woorden lezen lijkt op elkaar. Iedere letter heeft een eigen klank en een woord is een combinatie van klanken.

Door het woord te lezen, weet je hoe je het uit moet spreken. Bij notenschrift geven de noten aan hoe de toon moet klinken: hoog, laag, lang, kort, hard of zacht. Muziek is een combinatie van tonen.

Door de noten te lezen weet je hoe je de muziek moet spelen.

De notenbalk

Om de juiste toon te kunnen spelen, moeten we weten hoe hoog of laag deze noot moet klinken. Daarvoor gebruiken we de notenbalk.

De notenbalk bestaat uit vijf lijnen. Noten die op de bovenste lijn staan, klinken hoger dan de noten die bijvoorbeeld onder de onderste lijn hangen.

Noten kunnen precies midden op een lijn liggen, maar ook ertussen.

noten balk zonder maten

 

 

De noten

Noten bestaan uit alleen een bolletje of uit een bolletje met stokje. Door de plaats van het bolletje op de lijn kun je zien wat voor toon je moet spelen. Het stokje laat zien hoe lang de noot duurt. Ook zijn er open en dichte bolletjes, waaraan je kunt zien hoe lang een noot duurt. De lengte van noten is belangrijk voor het spelen van ritmes.

noten leren lezenMuzieksleutels

Niet alle instrumenten spelen op dezelfde toonhoogte. Een viool klinkt bijvoorbeeld veel hoger dan een contrabas. En een piccolo weer veel hoger dan een fagot. Toch gebruiken we altijd diezelfde notenbalk met vijf lijnen. Om de notenbalk geschikt te maken voor alle die verschillende instrumenten, gebruiken we muzieksleutels.

Zo’n muzieksleutel geeft je eigenlijk de code voor de notennamen. Staat er een bassleutel aan het begin van de notenbalk, dan weet je dat het om lage tonen gaat en bij een vioolsleutel om hoge tonen. Ook kun je de naam van de noot bepalen aan de hand van de muzieksleutel.

g en f sleutel

 Muzieksleutels bij piano

Een piano heeft heel erg veel toetsen en kan dan ook van heel laag tot heel hoog. Als je alle noten van de piano op één notenbalk zou moeten lezen, zou dat niet passen. En bovendien leest het wel heel erg moeilijk. Daarom gebruiken we bij piano twee muzieksleutels. De bovenste balk gebruikt de vioolsleutel of de G-sleutel voor de hoge tonen en de onderste tonen van de piano lezen we van de onderste notenbalk met de bassleutel of F-sleutel.

noten leren lezen piano

Mijn Ervaringen met Noten leren lezen

Ik was zelf vroeger als jongetje van 10 nooit zo’n fan van noten lezen, daarom speelde ik graag alles uit het hoofd.  Pas velen jaren later ontdekte ik de waarde van “het kunnen noten lezen”.
Op de muziekschool tijdens de orgellessen leerde ik de basis van noten lezen,  maar was hier nooit zo’n held in.  Ik was een matige notenlezer.

Pas jaren later, toen ik klassieke pianolessen ging volgen werd het me eindelijk duidelijk… noten leren lezen komt met veel oefenen en veel doen.   Het duurde jaren voordat ik eindelijk vlot kon lezen.
En ik moet eerlijk toegeven dat ik ontzettend blij ben, dat ik het toch geleerd heb.

Einde aan frustraties met Noten leren lezen: De Oplossing

Het grote voordeel van noten lezen is het kunnen putten op vele honderden, duizenden muziekboeken, liedjes die verkrijgbaar zijn.

Nu (fast forward…) weet ik dus uit eigen ervaring hoe lastig het kan zijn om noten te leren lezen, maar zie echt de noodzaak en waarde ervan in.  De onderwijs systemen en lesmethodes om noten te leren lezen hebben me dus altijd geboeid.

In mijn lespraktijk wil ik mijn leerlingen de frustraties en tijd besparen en gelukkig heb ik nu eindelijk een aantal goede tips gevonden waardoor ik mijn leerlingen vlotter noten kan leren lezen.

Wat zou ik blij zijn geweest als iemand me deze informatie me 20-30 jaar geleden had verteld of laten zien!!!     dat zou me ZOVEEL tijd en frustraties hebben bespaard. Deze tips heb ik opgenomen in een 2-delige mini- videocursus. Deze vind je hieronder.

Video Noten leren lezen 101 Deel 1

Video Noten leren lezen 101 Deel 2

Deze video’s zijn onderdeel van mijn complete piano lesprogramma  waar ik uiteraard wat dieper in ga op de lesstof, en ook speciale oefeningen en bladmuziek aanbied.

Wel of niet met muzieknoten leren spelen?

noten leren lezen bladmuziek

Wel of niet met muzieknoten leren spelen?  Dat is de vraag hier natuurlijk.    Hopelijk heb je na het zien van mijn video’s een beetje vertrouwen en inzicht gekregen dat notenlezen niet moeilijk hoeft te zijn.

Muzieknoten kunnen ook beperkend werken en je afremmen in je groei als muzikant.

Als men zijn hele leven puur gewend is om van blad te spelen, zal men het doorgaans lastig vinden om iets uit het hoofd te spelen.
Een leuk onderdeel van muziek, zoals improviseren, zul je hierdoor wat minder eenvoudig kunnen leren.
Je bent immers niet gewend om naar je vingers te kijken, en te vertrouwen op je kennis en gehoor.

Wil je liever niet helemaal afhankelijk zijn van noten lezen?  Dan zijn er uiteraard nog veel meer mogelijkheden.
Als pianodocent heb ik gemerkt dat het niet altijd de beste optie is om met muzieknoten te starten.

Vooral beginners ervaren vaak veel problemen, je moet immers al op zoveel dingen tegelijk letten.
Dan moet je ook nog in de maat spelen, en dus goed tellen, anders klinkt je liedje niet mooi.

Uiteraard vind ik het belangrijk dat een pianoleerling ook leert spelen en lezen van blad.    Het is vooral een kwestie (klinkt cliché) veel en regelmatig oefenen.   Een handige methode zal dit leerproces eventueel kunnen versnellen.
Als je de vaardigheid bezit om van partituren te kunnen lezen zoals je bijv. een krant leest, gaat er een wereld voor je open.

Het is onmogelijk om zoveel muziek allemaal uit je hoofd te spelen.   Met bladmuziek is dit ook niet nodig.  Je hoeft maar even op internet te zoeken naar ‘sheet music’ of te kijken op websites zoals scribd,  musicnotes.com  en je vind een enorme collectie aan mooie muziek in alle genres.
Als je graag wilt ontdekken hoe je ook zonder noten prachtige muziek kunt spelen?
Lees dan mijn verhaal op deze pagina waarin ik het geheim onthul waarmee ik ruim 5,530 mensen piano heb leren
spelen…..zonder muzieknoten!

Over de schrijver

Door

Antje Wietzes

op 12 September 2014

Hoi René, het voordeel van noten lezen vindt ik, dat je goed kunt zien wanneer er een pauze is. Of hoe lang je een noot vast moet houden. De samen spel van je linker en rechterhand. En dat zie je minder goed als je een akkoord ziet staan. Dan moet je het echt hebben van de melodie.

Door

Bibi

op 5 September 2015

Graag wil ik weten of er ook quarté mais muziek bestaat van Ludovico Einaudi

Door

Rene

op 24 September 2015

Dag Bibi, dat is een goede vraag, waar ik eerlijk gezegd niet het antwoord op heb. Ik heb veel boeken van Ludovico gekocht, maar dit waren allemaal stukken geschreven voor solo piano. Zodra ik iets meer weet, zal ik het je laten weten. Andersom, mocht jij hierover meer informatie gevonden hebben, dan houd ik me aanbevolen, en zou ik het leuk vinden als je het me zou laten weten. Succces!

Door

Manja

op 24 November 2018

Hallo Rene, Dank voor die prachtige opmerking over het feit dat Noten lezen, je ook kunnen beperken ..Voor het eerst dat ik dit hoor en zelf ook zo ervaar.. Mijn interpretatie van de muziek en ook klassieke muziek is nogal vrij. Pianospelen en ik zijn een,, heb ik mij horen vertellen door een pianolerares 2 jaar geleden. Maar de noten lezen blijven een frustratie voor me, waar ik graag vanaf wil. . Groeten Manja.

Door

Rene

op 27 November 2018

Hoi Manja, ik streef er na om mijn cursisten beiden aan te leren, dat wil zeggen, een mooie balans tussen notenkennis maar ook vooral akkoordenleer (harmonieleer) en gehoortraining zou perfect zijn. Vooral dit laatste werd vroeger vaak overgeslagen tijdens de pianolessen. Ik verwacht, dat als je straks verder bent met je akkoordenkennis, je wellicht de noten nog eenvoudig zult kunnen lezen en spelen. Veel succes!

Reactie plaatsen

Koekje erbij?