arrow_drop_up arrow_drop_down
21 oktober 2019 

Pedalen op je piano of keyboard, wat doen ze en hoe gebruik je ze?

De meeste piano’s hebben drie pedalen. Als beginnend pianist heb je het waarschijnlijk al druk genoeg met het vinden van de juiste toetsen. Als je wat verder op weg bent komen daar vanzelf de pedalen bij. Want door de pedalen van je piano te gebruiken kun je veel meer diepte en emotie aan je pianospel meegeven.

Ook op een digitale piano en bij een keyboard kun je pedalen gebruiken. Voor je keyboard kun je één of meerdere pedalen kopen, die je eenvoudig aansluit.

Maar wat doen deze pedalen nu precies? En hoe gebruik je ze op de juiste manier? Gevorderde pianisten zie je, tijdens de meest ingewikkelde muziekstukken, veelvuldig de pedalen intrappen. Maar wat voegt dit nu eigenlijk toe aan je pianospel? In deze blog leggen we je dat precies uit.

Pedalen keyboard

Waarom pedalen op een piano of keyboard?

Zeker als beginner zul je jezelf afvragen waarom er ook nog pedalen op een piano zitten. Je hebt je handen al vol aan de toetsen. Later zul je blij zijn met de beschikbare pedalen, want ze kunnen een simpel muziekstuk indrukwekkend laten klinken.

Op de meeste piano’s en vleugels, zowel akoestisch als digitaal, vind je twee of drie pedalen. Elk pedaal heeft zijn eigen functie. Het sustainpedaal zorgt voor een galm of echo, dit pedaal wordt het meeste gebruikt. Zo vaak zelfs dat sommige pianisten ervoor kiezen hun voet continue bij of boven het pedaal te houden.

Het middelste pedaal zit niet standaard op elke piano. Dit is een zogenaamd studiepedaal. Hiermee kun je alle tonen sterk dempen, erg handig als je wilt oefenen zonder al te veel geluidsoverlast te veroorzaken. Vaak is een studiepedaal ook nog later in te bouwen.
Heb je een digitale piano of een keyboard dan kun je hier vaak een koptelefoon op aansluiten, zodat je in alle rust kunt oefenen.

Het linkerpedaal maakt klanken zachter en wolliger. De tonen worden niet alleen gedempt, maar veranderen ook iets van klank.

Het sustainpedaal

Het rechterpedaal op je piano zul je het meeste gebruiken. Dit is het sustainpedaal. In bepaalde muziekstukken is dit pedaal onmisbaar. Veel keyboards hebben standaard een aansluiting voor een sustainpedaal. Met dit pedaal kunt je een galm of echo toevoegen, zodat je tonen mooi kunt binden of accentueren.

Normaal gesproken zorgt het mechaniek in je piano ervoor dat alleen de snaar trilt van de toets die je aanraakt. Wanneer je het rechterpedaal indrukt, zal de demper van de snaren worden gehaald. Hierdoor zal de toon die je indrukt langer blijven doorklinken, ook als je de toets al hebt losgelaten.

Hoe mooi het ook klinkt, het is belangrijk dat je het pedaal niet continue blijft indrukken. Alle tonen klinken dan op een gegeven moment door elkaar en dat is niet de bedoeling.
Speel je met bladmuziek dan zal er duidelijk aangegeven worden wanneer je het pedaal indrukt en wanneer je het weer los moet laten. Hiervoor wordt het teken “Ped —*” gebruikt.

Wat doen de pedalen in de piano

Het sustainpedaal goed gebruiken

Het sustainpedaal goed leren gebruiken kost wat oefening. Je zult precies de goede timing moeten vinden om de mooiste klanken te vormen. Tussen twee piano akkoorden laat je het pedaal even kort los. Doe je dit te vroeg dan galmen de tonen niet mooi door en is het opeens stil. Ben je te laat dan loopt de galm van het oude akkoord door het nieuwe akkoord heen.

Je doet het precies goed wanneer je het pedaal loslaat op het moment dat je het nieuwe akkoord aan gaat slaan. Daarna druk je het pedaal weer vloeiend in.
Wanneer je het sustainpedaal gebruikt bij een akoestische piano zullen andere snaren, van niet gespeelde toetsen, mee gaan trillen. Dit zorgt voor een voller en rijker geluid. Een goede digitale piano kan dit geluid aardig imiteren.

Het studiepedaal van je piano

Niet elke piano is uitgerust met een middelste pedaal. Maar heeft jouw piano dit pedaal wel dan kan dat erg handig zijn. Normaal zal er een hamer tegen de snaar slaan wanneer je een toets aanraakt. Afhankelijk van de kracht waarmee je de toets hebt aangeslagen produceer je meer of minder geluid.

Wil je zachtjes spelen dan kun je moeilijk de hele tijd de toetsen voorzichtig aanslaan. Dit past ook niet bij de meeste muziekstukken, waarin je varieert in aanslag om meer gevoel in de muziek te leggen.

Daar komt het studiepedaal goed van pas. Wanneer je dit pedaal gebruikt komt er een laag vilt tussen de snaren en hamers. Hierdoor zullen alle tonen sterk gedempt worden. Zo kun je toch gewoon spelen, maar dan met een lager volume.

Het Una Corda pedaal

Het linker pedaal op je piano wordt het Una Corda pedaal genoemd. Dit pedaal zorgt voor een zachter geluid, maar op een andere manier dan het studiepedaal. Dit pedaal verandert de stand van de hamers, hierdoor klinkt de toon zachter en verandert de klank.
In de bladmuziek wordt dit pedaal aangegeven met Una Corda of afgekort met u.c. Ander termen die hiervoor gebruikt worden zijn con sordino of in het Duits mit verschiebung.

Pedalen veranderen klank piano

De Duitse term omschrijft het beste wat er in de piano gebeurt nadat je dit pedaal hebt ingedrukt. Bij een akoestische piano zijn de snaren meestal per 3 gegroepeerd, per noot, voor een volle klank. De hamer slaat normaal tegen alle drie de snaren tegelijk. Wanneer je het pedaal indrukt, wordt de aanslag verschoven en slaat de hamer nog maar tegen één of twee snaren aan, afhankelijk van je piano. Hierdoor wordt er minder geluid geproduceerd en klinkt het geluid net even anders.

Leer de pedalen op je piano goed gebruiken

Voor je de pedalen op je piano gaat gebruiken is het belangrijk dat je de toetsen goed weet te gebruiken en redelijk foutloos kunt spelen. Soms worden de pedalen gebruikt om foutjes te verdoezelen. Echt goed werkt dit natuurlijk niet, je blijft het altijd horen.

Besteed dus tijd en aandacht aan leren piano spelen. Met een goede cursus leer je stap voor stap de juiste technieken en komen vanzelf ook de pedalen aan de beurt.
Wil je in alle rust piano leren spelen en oefenen wanneer het jou uitkomt? Kies dan voor online pianolessen van René, probeer de eerste 10 lessen gratis uit.

proefles piano leren spelen

Reactie plaatsen

Koekje erbij?